Ημιτελής διάλογος του Πλάτωνα, συνέχεια του διαλόγου Τίμαιος και του μύθου της Ατλαντίδας.

Πρόσωπα και αντικείμενο του διαλόγου

Ο Κριτίας είναι ένας διάλογος που δεν ολοκληρώθηκε, αρχίζει από εκεί που τελείωσε ο Τίμαιος και σταματά στα μισά μιας φράσης του Κριτία που αφηγείται τον μύθο της Ατλαντίδας που είχε ξεκινήσει στον Τίμαιο. Τα πρόσωπα και το σκηνικό είναι ίδια με τον Τίμαιο: συζητά ο Σωκράτης με τον Κριτία, τον Τίμαιο και τον Ερμοκράτη.

Ο Κριτίας είναι ο περιβόητος Αθηναίος ολιγαρχικός, επικεφαλής των Τριάκοντα Τυράννων και θείος του Πλάτωνα. Εμφανίζεται και σε άλλους διαλόγους ως σοβαρό και αξιόλογο πρόσωπο. Εδώ ο Κριτίας αφηγείται όσα άκουσε από τον παππού του για τη σύγκρουση της αρχαίας Αθήνας με την Ατλαντίδα. Το κεντρικό θέμα είναι η αντίθεση ανάμεσα στην ενάρετη αρχαία Αθήνα και την πάμπλουτη και πανίσχυρη Ατλαντίδα που κατρακυλά στην ακολασία και την αδικία και γι αυτό θα τιμωρηθεί από τον Δία με καταστροφή. Πιθανόν το χαμένο μέρος του διαλόγου να ήταν η διήγηση της σύγκρουσης των δύο πόλεων.

Ερμηνεία του διαλόγου

Ο Πλάτων παρουσιάζει τον Κριτία ως σπουδαίο διανοούμενο, επειδή συμμετείχε στην πνευματική ατμόσφαιρα της Αθήνας του 5ου αιώνα, στον κύκλο των Σοφιστών. Ο Πλάτων δίνει μια θετική εικόνα του θείου του, αν και ιστορικά ο Κριτίας έχει καταγραφεί αρνητικά, ως τύραννος που έβλαψε την πόλη του.

Ο διάλογος Κριτίας δεν ολοκληρώθηκε γιατί πιθανόν ο Πλάτων αποφάσισε να γράψει τους Νόμους, οπότε παρουσίασε εκεί όσα ήθελε. Μάλιστα, το Γ΄ βιβλίο των Νόμων έχει κοινά σημεία με όσα διηγείται ο Κριτίας. Το μόνο βέβαιο είναι ότι ο Κριτίας διαβάζεται μέχρι σήμερα ως βασική πηγή για τον περίφημο μύθο της Ατλαντίδας.

Παρμενίδης, Ηράκλειτος και Πλάτων

Παρμενίδης, Ηράκλειτος και Πλάτων

Παρμενίδης και Ηράκλειτος, οι δύο σημαντικότεροι...

Χριστιανισμός και Πλατωνισμός

Χριστιανισμός και Πλατωνισμός

Η σχέση χριστιανισμού και πλατωνισμού, αποτελεί ένα τα...

Ιωάννης Σκώτος Εριγένης

Ιωάννης Σκώτος Εριγένης

Με τον Εριγένη (Ιρλανδία, 9ος αιώνας μ.Χ.) ο δυτικός...

Τόμας Μορ (Sir Thomas More)

Τόμας Μορ (Sir Thomas More)

Άγγλος ουμανιστής, πολιτικός και συγγραφέας (1477/78-1535)....