Κατηγορία: Πρόσωπα

Αριστοτέλης

Αριστοτέλης

Ο Αριστοτέλης γεννήθηκε το 384 π.Χ. στη Χαλκιδική, η οποία ανήκε τότε στην επικράτεια των Μακεδόνων. Αφήνει το Βορρά και κατηφορίζει προς την Αθήνα, για να φοιτήσει στην Ακαδημία του Πλάτωνα. Μένει εκεί για είκοσι χρόνια. Ο Αριστοτέλης είναι ο σπουδαιότερος μαθητής του Πλάτωνα. Μετά φτιάχνει τη δική του σχολή, το Λύκειο. Δίδασκε προφορικά κατά τη διάρκεια περιπάτων στην ύπαιθρο. Γι’ αυτό και οι μαθητές του ονομάζονται «Περιπατητικοί».
Ξεπέρασε τον δάσκαλό του;

Η παιδεία στην κλασική Αθήνα

Τον Αριστοτέλη τον ενδιαφέρει η φιλοσοφία, αλλά και οι επιστήμες, όπως τα μαθηματικά, η ιατρική, η αστρονομία, η βιολογία, η φυσική.
Τι είναι ακριβώς η επιστήμη;
Κάθε επιστήμη περιγράφει και εξηγεί ένα μέρος της πραγματικότητας. Κάθε επιστήμη επίσης χρησιμοποιεί τη δική της γλώσσα, για να εξηγήσει την πραγματικότητα. Τα μαθηματικά, για παράδειγμα, έχουν τους αριθμούς, η φυσική την παρατήρηση και τα πειράματα, και πάει λέγοντας.
Τελικά ο Αριστοτέλης συνεχίζει τη σκέψη του Πλάτωνα ή λέει κάτι νέο;
Συνεχίζει σε έναν βαθμό την πλατωνική φιλοσοφία. Κάνει και μια σπουδαία ανακάλυψη: συστηματοποιεί τη γνώση, ανακαλύπτει την Λογική.
Βοήθεια, δόκτωρ! Σε χάνω πάλι. Τι εννοείς;
Ο Αριστοτέλης τακτοποιεί, οργανώνει και περιγράφει τον τρόπο που δουλεύει η κάθε επιστήμη. Για παράδειγμα, πώς μελετά η βιολογία τους ζωντανούς οργανισμούς, η ιατρική το σώμα, η πολιτική φιλοσοφία τις κοινωνίες. Με άλλα λόγια, ο Αριστοτέλης συζητά το πώς σκεφτόμαστε, παρατηρούμε ή καταλαβαίνουμε την πραγματικότητα, και κυρίως το πώς την περιγράφουμε με λέξεις.
Ο Πλάτων έλεγε πως η πραγματικότητα είναι διπλή: υπάρχει ο ορατός κόσμος εδώ κάτω στη γη, και ο αόρατος κόσμος των Ιδεών ψηλά στον ουρανό. Ο Αριστοτέλης συμφωνεί;
Ο Αριστοτέλης δεν πιστεύει στις πλατωνικές ιδέες που κατοικούν στον ουρανό. Για τον Αριστοτέλη, η πραγματικότητα βρίσκεται εδώ στη γη. Αυτή τον ενδιαφέρει, αυτή μελετά.
Δεν πιστεύει, όπως ο Πλάτων, πως υπάρχει ένας ορατός και ένας αόρατος κόσμος;
Το πιστεύει με τον δικό του όμως τρόπο. Υπάρχουν, λέει ο Αριστοτέλης, συγκεκριμένα πρόσωπα, ζώα, πράγματα. Υπάρχουν όμως και γενικά σύνολα, ομάδες δηλαδή, όπου ανήκουν τα παραπάνω, ανάλογα με τα ξεχωριστά γνωρίσματα, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, που έχει το καθένα.
Ουφ! Θόλωσα.
Ένα παράδειγμα. Πάρτε την πρόταση: «Ο Σωκράτης είναι φιλόσοφος». Η λέξη Σωκράτης αφορά ένα συγκεκριμένο πρόσωπο. Ενώ η λέξη φιλόσοφος, μια γενικότερη κατηγορία, όπου ανήκουν και άλλοι πολλοί, όπως ο Πλάτων, ο Αριστοτέλης... Η σκέψη επομένως λειτουργεί με ατομικές και γενικές έννοιες.
Δύσκολος ο Αριστοτέλης…

Πράγματι. Καθόρισε όμως κι αυτός το μέλλον της φιλοσοφίας, όπως θα δούμε και αργότερα. Προς το παρόν, ας σταθούμε στη σχέση του Πλάτωνα με έναν σημαντικό ρήτορα της εποχής του, τον Ισοκράτη.



Ίων

Ίων

Σύμφωνα με τον Σωκράτη, ο ποιητής, για την ακρίβεια ο...

Σωκρατικός και πλατωνικός διάλογος

Σωκρατικός και πλατωνικός διάλογος

Η φιλοσοφία είναι «μάθημα» Ωχ… μυρίζει...

Η Ποικίλη Στοά

Η Ποικίλη Στοά

Η Ποικίλη Στοά βρίσκεται στη βόρεια πλευρά της Αγοράς...

Πλατωνική κοσμολογία

Πλατωνική κοσμολογία

Ο Σωκράτης, στον πλατωνικό διάλογο Φαίδων, λέει μια...